T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI Nevşehir İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü

Türküler

Toplum hayatının bir çok unsurunu (aşk, doğa, tarih, ölüm, felaket, coşku gibi) içsel duygularla makam ve musikiye dayalı anlayış içerisinde vermeye çalışan ürünlere türkü diyoruz.Türküler iki ana gurupta toplanır.

1-Uzun Havalar
2-Kırık Havalar

Uzun Havalar:

Türkünün bütününde tek ölçü kullanılır, konu olarak insanların hüzün duyduğu olayları ele alırlar.

Kırık Havalar:

Daha yüksek ritimde olan, başlangıç ile bitiş arasında değişik ölçüler kullanılabilen, oyun havası olarak da adlandırılan türkü gurubudur.

Bölgemizde “ Uzun Hava” gurubundaki türküler daha yoğunluktadır.Her hangi bir ensturman eşliğinde söylenebildiği gibi salt sözlerle de ifade edilebilmektedir.

Kırık havalar ise daha ziyade düğünler, oturarak alemleri ve çeşitli akran guruplarının toplantıları gibi eğlence ağırlıklı ortamların ürünleridir.

Türkülere yörede eşlik eden ensturmanlar : Bağlama, Zilli Maşa, Tef, Davul, Zurna, Klarnet, Cümbüş ve kavaldır.

Nevşehir Yöresine ait bazı Türküler

KAYALAR 

Kayalar yarılmasın
Söylen yar darılmasın
Darılırsa darılsın
Üstüme yar almasın.

Nesine yavrum nesine 
Ciğarada sokmuş fesine 

Kayalar merdil merdil 
Kim bilir kimin derdin
Yazılmaz benim derdim

Nesine yavrum nesine
Ciğarada sokmuş fesine

Kayalar oylum oylum
Geliyor selvi boylum
Selvi boylum gelince
Şen olur benim gönlüm

Nesine yavrum nesine
Ciğarada sokmuş fesine.

DEMİRCİ MEHMET

İsmimi sorarsan demirci Mehmet
Kapamanhanemi gardaşım Himmet
Ufacık yavrularım size emanet
Derdi içerimde çare bulunmaz

Arabaya bindim Ürgüp’e vardım
Doktoru görünce lisandan oldum
Hanım odasına güç ile geldim
Kakmayın yanımdan Yusuf gardaşım
Bana ağlasın eşim, yoldaşım
Arabam derede bir saad durdu
Aziz ahbaplarım güç ile koydu
Kuşlukleyin ölüm geriye geldi
Derdim içimde çare bulunmaz

Elmas’ın kızı da kefenim biçer
 Karım alnımda davarım seçer
Kolsuz odamda halımı ölçer
Uyan Mehmet usta uyanamadım
Böğür ağrısına dayanamadım

Gardaşım Emine kefenim diker
Eniştem Ali’de suyumu döker
Ufacık yavrular boynunu büker
Derdim içimde ölüyom gayrı
Ahrete yaralı gidiyom gayrı

Usta dizliğimi Yusuf’a verin
Usta Mehmet ölmüş Cihanlar bilin
Tabutum kapıda sabahtan görün
Derdim içerimde ölüyom gayrı
Ahrete yaralı gidiyom gayn 

YAŞARIM TÜRKÜSÜ

Nevşehir dedikleri bir küçük şehir
İçime attılar bir avuç zehir
Hiç aman vermedi Bursalı
Namussuz hemşire ne yaptım sana
Huzuru mahşerde ne desen bana

Atımı bağlayın ceviz ağacına
Benden selam söyleyin Firdevs bacıma
Satın kanlı bağı verin ilaca
Kanlı gömleğimi yuyan ağlasın
Yaşar ölmüş diye duyan ağlasın

Atımı sattım inek almaya
Korkardım Nevşehir’e varmaya
Eliminen vardım da bende ölmeye
Tepemde kurşunum ağzımda kanım
Sebebim sen oldun hemşirem hanım

Ortahisarda vardır bir büyük kale
Çok gafil davrandım gelmezdim ele
Namussuz hemşirem ne yaptım sana
Huzuru mahşerde ne desem sana

Nevşehir’in pınarlarında oynar balıklar
Yaşar’ı vurmuşlar yorgun uyuklar
Alkana batıyor yorgun bıyıklar
Vicdansız hemşirem ne yaptım sana
Huzuru mahşerde ne desen sen bana

Değen kurşun ahretime yarasın
Kabirim şehirde il oldum gayri
Kanlı gömleğimi yuyan ağlasın
Yaşar ölmüş diye duyan ağlasın

Annem gitsin kara taşta ağlasın
Atımı bağlayın ceviz ağacına

Değen kurşun ahretime yarasın
Kabirim şehirde il oldum gayri
Kanlı gömleğimi yuyan ağlasın
Yaşar ölmüş diye duyan ağlasın

Yaşar’ı sorarsan yimbeş yaşında
Öleceğimi bilseydim bende düşümde
Nasıl kıydın bana şu genç yaşımda
Namussuz hemşirem ne yaptım sana
Huzuru mahşerde ne desen sen bana

Değen kurşun ahretime yarasın
Kabirim şehirde il oldum gayri
Kanlı gömleğimi yuyan ağlasın
Yaşar ölmüş diye duyan ağlasın

Yaşar’ın giydiği karalı kumaş
Ölüyorum anne yanıma ulaş
Haftadan haftaya kabrimi dolaş
Tepemde kurşunum ağzımda kanım
Sebebim oldun hemşirem kadın

Değen kurşun ahretime yarasın
Kabirim şehirde il oldum gayri
Kanlı gömleğimi yuyan ağlasın
Yaşar ölmüş diye duyan ağlasın